Colombo Time

BOONDI " L i v e "

Google Groups
Subscribe to BOONDI " L i v e " | බූන්දි සජීවී සංවාද
Email:
Visit this group

බූන්දියට එන පාර

වයර් දිගේ- boondionline@gmail.com | ගොළුඛෙලි තැපෑලෙන්- බූන්දියේ අපි, 190/3/A, කැන්දලියැද්දපාළුව, රාගම.

Followers



අමරදේව මහත්තයගේ උපන් ගමෙන්ම කතාව පටන් ගනිමු.

මොරටුව කොරලවැල්ල කියන ගමේ තමයි මම ඉපදුණේ. අද වගේම ඒ කාලෙත් වඩු වැඩවලට ඒ පළාත බොහොම ප‍්‍රසිද්ධයි. කොරලවැල්ල ගම ගඟටත් මුහුදටත් අතරින් පිහිටලා තිබුණේ. මුහුදු වෙරළ ගමේ සුන්දරත්වය වැඩි කළා. අට දෙනෙක් සිටි පවුලේ බාලයා හැටියටයි මම උපදින්නේ. ඒ 1927 දෙසැම්බර් 05.

වඩු කාර්මික පවුලක ඉපදුණු අමරදේව මහත්තයට සංගීතයට නැඹුරු වෙන්න තරම් උත්තේජනයක් සැපයූ පසුබිම මොකක්ද?

ඒක හරි අපූරු ලස්සන කතාවක්. මගේ පියා ඉතා සියුම් වඩු වැඩවලට ප‍්‍රදේශයේ ජනප‍්‍රියත්වයක් ඉසිලූ නිසා වටපිටාවේ සිටි සංගීතකාරයන් තමන්ගේ කැඩුණු බිදුණු වයලීන් අලූත්වැඩියා කරගැනීමට පැමිණියේ තාත්තගේ වඩු මඩුවට. මම ඒ අබලන් වයලීනවල තත් පිරිමදිමින් කුඩාම අවදියේ මහත් ආස්වාදයක්, සතුටක්, වින්දනයක් ලැබුවා. මගේ ආසාව තේරුම් ගත් තාත්තා අවුරුදු 07 උපන් දිනයට එයාම අතින් හදපු වයලීනයක් තෑග්ගක් විදිහට මට දුන්නා.

ඊට පස්සේ මොකද වුණේ....

මගේ ලොකු අයියාත් (ඩබ්. ඞී. චාල්ස් පෙරේරා) මේ කාලයේ සංගීතය ඉගෙන ගන්න උනන්දුවක් දක්වපු කෙනෙක්. එයා කොරලවැල්ලේ ඉඳන් මරදානේ ඇම්. ජී. පෙරේරා කියන සංගීත ශාස්ත‍්‍රඥයා ළඟට සංගීතය ඉගෙන ගන්න දවස් ගාණක් ගියා. ඒ ගිහින් ඇවිත් එයා ඉගෙනගත්ත රාග, තාල පිළිබඳ එයාට පුළුවන් විදිහට මට කියා දුන්නා. මේ තුළින් වයලීනයෙන් යම්යම් නාද සිත්තම් මවන්නට සහජයෙන්ම හැකියාවක් මට ලැබුණා. හැන්දෑ කාලයේ මුහුදු වෙරළේ ඇවිද ඇවිද ඈත අහසේ වළාකුළු එහා මෙහා පාවයන චලනයට අනුරූපව නාද සිත්තම් සිතින් සිතා මුවින් මුමුණා ආස්වාදයක් ලැබීමට පුරුදු වුණා. ගායනය, වාදනය භාෂණය යන සියලූ දේට මට තිබුණ සහජ හැකියාව බොහෝ දෙනාට අවබෝධ වීමට වැඩි කාලයක් ගත වුණේ නැහැ.

වයලීන් වාදනයට අමතරව ගායනය පැත්තට අමරදේව මහත්තයා නැඹුරු වෙන්නේ කොහොමද?

කුඩා කාලයේ මධුර ලෙස කවි ගායනා කරන්න මට හැකියාව තිබුණා. පියා බෞද්ධ නිසා පන්සලේ ආභාසයත්, අම්මා මෙතෝදිස්ත ආගමේ නිසා පල්ලියේ ආභාසයත් මට ලැබුණා. කුඩා කාලයේ ඉඳන්ම මම තාත්තා එක්ක පන්සල් යන්නත්, අම්මා එක්ක පල්ලි යන්නත් පුරුදු වුණා. වෙසක්, පොසොන් කාලයට පන්සලේ බැති ගී වගේම සල්පිලේ කියන කවි මගේ දෙසවන් පිනෙව්වා. කවි, ගාථා මධුර ලෙස ගායනා කිරීමට මට තිබුණ හැකියාව ගමේ පන්සලේ නායක හාමුදුරුවෝ අවබෝධ කරගත් පසුව දොරකඩ අස්න කීමට පවා මට පැවරුවා. පසුව සල්පිලේ කවි ගායනා, බැති ගී වගේ ඒවට මාව නැතුවම බැරි කෙනෙක් වුණා. කුඩා අවධියේම ගීතිකා ගායනා කරන්නට තිබූ හැකියාව නිසා පල්ලියටත් එහෙමයි. මාව ඇතුළත් කර ගෙන කැරොල් කණ්ඩායමක් පවා හැදුවා.

ඊට අමතරව අමරදේව මහත්තයට ඉස්කෝලේ අත්දැකීම් මේ සඳහා බලපාන්නේ කොහොමද?

මාව ඉස්සෙල්ලාම ඇතුළත් කළේ කොරලවැල්ලේ ශ‍්‍රී සද්ධර්මෝදය බෞද්ධ පාසලට. මේ පාසලේ ප‍්‍රධානාචාර්ය කු. ජෝ. ප‍්‍රනාන්දු මහත්තයා හෙළ හවුලේ ක‍්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙක් වගේම මුනිදාස කුමාරතුංග මහත්තයත් බොහොම ළඟින් ඇසුරු කළා. එතුමා මගේ දක්‍ෂතා හඳුනාගෙන දවසක් කුමාරතුංග මහත්තයා ළඟට රැගෙන ගොස් මාව එතුමාට හඳුන්වලා දුන්නා. කුමාරතුංග මහත්තයා ඉදිරියේ පවා කවි ගායනා කරලා ප‍්‍රශංසාවට ලක්වෙන්න මට වාසනාවක් තිබුණා. කුඩා අවදියේම මෙවැනි පඬිවරු ඇසුරුකරන්න ලැබීමෙන් දේශීය අනන්‍යතාවට වගේම භාෂා ශාස්ත‍්‍රාදියට ඇල්මක් ඇතිවුණා.

මුලින්ම ගුරුවරයකුගෙන් සංගීතය ඉගෙනගැනීමට අවස්ථාව ලැබෙන්නේ කොහොමද?

මම කොරලවැල්ලේ සද්ධර්මෝදය ඉස්කෝලේ 05 පන්තියේ ඉගෙන ගනිද්දී ඩබ්. ජී. ප‍්‍රනාන්දු කියන සංගීත ගුරුවරයා කළුතර ඉඳන් කොරලවැල්ලේ මම අධ්‍යාපනය ලැබූ ඉස්කෝලෙට මාරුවීමක් ලැබී ආවා. එතුමා මගේ දක්‍ෂතා මැනවින් හඳුනාගෙන මාව ගායනයට, වාදනයට යොමුකළා. එතුමාගේ ගුරු හරුකම් ලබා මම පාසල් මට්ටමින් තිබුණ හැම කවි ගායනා තරගයකින්ම ජයග‍්‍රහණය ලබා ගත්තා. ගුරුතුමා නැති අවස්ථා වල සංගීත පන්තිය මෙහෙයවීමට පවා එතුමා මට පැවරුවා. මේවන විට කොරලවැල්ලට පමණක් සීමා වී තිබුණු මගේ කීර්තිය ටිකෙන් ටික එළියට යන්න පටන් ගත්තා. මේ නිසාම පාසල් කීපයක්ම මට ශිෂ්‍යත්වයක් ලබා දීමට ඉදිරිපත් වුණා.

අමරදේව මහත්තයා ගියාද?

ඔව්. ඊට පස්සේ මම පානදුරේ ශී‍්‍ර සුමංගල විද්‍යාලයට ඇතුළත් වුණා. එහි ටික කලක් ඉඳලා පසුව මොරටුව විද්‍යාලයටත් ගියා. මේ පාසලේ සංවිධානය කළ කවි ගායනා තරඟයකින් පළමුවන ස්ථානය දිනා ගත්තාට පස්සේ එම ගායනය ගුවන්විදුලියෙන් රටටම ඇහෙන්න ඉදිරිපත් කරන්න භාග්‍ය ලැබුණේ මේ කාලයේදීයි. මොරටුව විද්‍යාලයෙන් පසුව මට බලපිටියේ සිද්ධාර්ථ විද්‍යාලයට යන්නත් සිදු වුණා. මෙහෙම ඉස්කෝලෙන් ඉස්කෝලෙකට මාරුවෙන්න මට මගේ සංගීත ගුරුතුමත් හේතුවක් වුණා. එතුමා මා කෙරෙහි මොනතරම් පැහැදී සිටියාද කිව්වොත් මම යන යන තැනට එතුමා මාරුවීමක් අරන් ආවා. නැත්නම් එතුමාට මාරුවීමක් ලැබුණ ඉස්කෝලෙට මාවත් එක්කර ගත්තා.

ඉස්කෝල කීපයකටම මාරු වෙවී යන්න ලැබුණු එක මොන විදිහටද අමරදේව මහත්තයගේ ජීවිතයට බලපෑවේ?

පඬිවරු බොහෝ දෙනෙක් හඳුනා ගන්න අවස්ථාව උදා වුණා. පළමුවරට ‘කිරිහාමි’ කියන නාට්‍යට සංගීතය සම්පාදනය කරන්නට ලැබුණෙත් මොරටුව විද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලබන කාලයේයි. ඊට පස්සේ බලපිටියේ සිද්ධාර්ථ විද්‍යාලයට ඇතුළත් වුණාම එහි විදුහල්පති මාර්ගයෙන් අශෝකමාලා චිත‍්‍රපටයේ සංගීත කණ්ඩායම හඳුනා ගන්නත් ලැබුණා. මගේ ජීවිතේ ගොඩක් වෙනස් වෙන්න ඒක බලපෑවා.

අශෝකමාලා චිත‍්‍රපටියේ සංගීත කණ්ඩායම හඳුනාගත්තාට පස්සේ ජීවිතේ වෙනස් වෙන්නේ කොහොමද?

මේ වෙනකොට මම අවුරුදු 17ක විතර ගැටවරයෙක්. මේ කාලයේදීම මොහොමඞ් ගවුස් මාස්ටර් හඳුනාගන්න ලැබීම ජීවිතේ ලොකු පෙරළියක් වුණා. එතුමා අශෝකමාලා චිත‍්‍රපටියට සංගීතය සපයන්න ඇවිත් නැවතිලා හිටියේ බම්බලපිටියේ ඡයා පාරේ තිබුණ ශාන්ති කලා නිකේතනයේ. මම ගවුස් මාස්ටර්ට සුරුට්ටු මිටියකුත් රැගෙන දිනපතා බම්බලපිටියට යන්න එන්න පටන් ගත්තා. මගේ හැකියාවන් හඳුනාගත් එතුමා ප‍්‍රධාන වයලීන් වාදකයා ලෙස එතුමාගේ සංගීත කණ්ඩායමට එක්කර ගත්තා. ඊට පස්සේ මම පාසල් අධ්‍යාපනය නතර කරලා අශෝකමාලා චිත‍්‍රපටියේ නිෂ්පාදන කටයුතු සඳහා ඉන්දියාවේ මදුරාසි නුවර සෙන්ට‍්‍රල් චිත‍්‍රාගාරයට ගවුස් මහත්තයා සමඟ ගියා.

අමරදේව මහත්තයාගේ චිත‍්‍රපට සංගීතයේ ආරම්භය වගේම චිත‍්‍රපට ගායකයකු විදිහට මතුවෙන්නෙත් අශෝකමාලා චිත‍්‍රපටිය තුළින්ම නේද?

ඔව්. මම සංගීතයෙන් සහය වූවාට අමතරව මේ චිත‍්‍රපටියට ‘‘ඇයි කළේ යමෙක් ආලේ.... ’’ සහ ‘‘භවේ භීත හැර දේශිත තිලෝනා... ’’ යන ගීත දෙක ගායනා කළා. ඒ විතරක් නෙවෙයි මේ චිත‍්‍රපටියේ තාපසයාගේ චරිතය රඟපෑවෙත් මම. එවකට නර්තන ශිල්පියෙකු ලෙස ප‍්‍රසිද්ධියට පත්වෙලා හිටපු ශාන්ති කුමාර් තමයි මේ චිත‍්‍රපටියේ අධ්‍යක්‍ෂවරයා. 1947 දෙවන සිංහල චිත‍්‍රපටිය ලෙස මේ චිත‍්‍රපටිය ප‍්‍රදර්ශනය කළා. ඊට පස්සේ තාපසයාගෙ චරිතය රඟපෑ නිසා කොරලවැල්ලේ තාපසයා කියලා පහුවදා පත්තරවලත් ගියා.

අශෝකමාලා චිත‍්‍රපටියෙන් පසු මොකද වෙන්නේ?

චිත‍්‍රපටියේ වැඩ කටයුතු වලින් පස්සේ ලංකාවට ඇවිත් ගවුස් මාස්ටර් ගුවන් විදුලියෙන් ඉදිරිපත් කරන සංගීත වැඩසටහන් වලට වයලීන් වාදනයෙන් සහය වුණා. සුනිල් ශාන්තයන්ගේ ‘ආදර නදියේ ’ ගීතයට වගේම ‘මෙතරම් සුන්දර මල් ’ වැනි ගීතවලටත් වයලීන් වාදනයෙන් සහය වුණා. එහෙම ඉන්නකොට දවසක් යූ. ඞී. පෙරේරාගේ ගේය පද රචනයක් වූ ‘රසයි කිරියි ’ ගීතයට සංගීතය සැපයුවේ ගවුස් මාස්ටර්. වයලීන් වාදනය කළේ මම. මේ ගීතය ග‍්‍රැමෆෝන් තැටියට ගායනා කිරීමේදී ගායකයා ගීතය වැරැද්දුවා. අවස්ථා කීපයක්ම වැරදියට ගායනා කළ නිසා ගවුස් මාස්ටර් මා ලවා එම ගීතය ගායනා කෙරෙව්වා. මාව ග‍්‍රැමෆෝන් ගායකයෙක් වෙන්නේ එහෙම. චිත‍්‍රසේන, පේ‍්‍රමකුමාර වැනි විශිෂ්ට නර්තනවේදීන්ටත්, එදිරිවීර සරච්චන්‍ද්‍රගේ පබාවතී වැනි නාට්‍යවලටත් මම ගායනයෙන් වාදනයෙන් යන දෙකෙන්ම සහභාගී වුණා.

මේ වෙනකොට මම ගුවන්විදුලි ගායනාවලටත් සම්බන්ධ වෙලා ශිල්පියෙක් විදිහට අනන්‍යතාවක් ගොඩනඟා ගෙන තිබුණා. ඔය කාලේ ගුවන්විදුලි ශිල්පීන් වර්ගීකරණය කිරීමට භාත්ඛණ්ඬේ සංගීත විද්‍යාලයේ අධිපති මහාචාර්ය ශ‍්‍රී රත්නජංකර් පඬිතුමා ලංකාවට ආවා. ඉහළම ශ්‍රේණියේ ගායකයෙකු ලෙස මාව පරීක්‍ෂණයෙන් තේරුවා. ඊට පස්සේ සංගීතඥ ලයනල් එදිරිසිංහ මහත්තයා මට ඉන්දියාවට ගිහින් වැඩි දුරටත් සංගීතය විධිමත්ව හදාරන්න උපදෙස් දුන්නා. ඊට පස්සේ ලක්නව් හී භාත්ඛණ්ඬේ සංගීත විද්‍යාපීඨයට ඇතුළත් වෙලා වැඩිදුරටත් සංගීතය ඉගෙන ගත්තා. සංගීතඥ ලයනල් එදිරිසිංහ මහත්තයත් මෙයට ඇතුළත් වෙලා සංගීත උපාධියක් ලබාගත් කෙනෙක්. මං වගේ දක්‍ෂයෙක් සිනමා සංගීතයට පමණක් කොටුවෙලා වැනසෙයි කියලා එතුමා තුළ බියක් තිබුණා.

වඩු කාර්මික පවුලක ඉපදුණ අමරදේව මහත්තයට ඉන්දියාවට ගිහින් ඉගෙන ගන්න තරම් වත්කමක් තිබුණද? කොහොමද ඉන්දියාවට යන්නේ....

මේ වෙනකොට එදිරිවීර සරච්චන්‍ද්‍රයන්ගේ ‘පබාවතී ’ නාට්‍යයේ සංගීතය සපයලා අපි දෙන්නා අතර ලොකු අවබෝධයක් තිබුණා. එතුමාගේ ඉසිවර නුවණින් මා යන දුර කල්තියාම හඳුනාගත්තා. එවකට ලංකාදීප පත්තරේ කර්තෘ ඞී. බී. ධනපාල මහතාට මං ගැන කියලා එතුමාගේද, සහයෙන් අරමුදලක් ආරම්භ කරලා ඉන්දියාවට යන්න අවශ්‍ය සැලසුම් සකස් කරලා මට උදවු කළා. විදේශයකට යද්දී දේශීය නමක් සහිතව යන්න ඕන කියලා එතුමා මගේ නම පවා වෙනස් කරනවා. ඇල්බට් පෙරේරා කියලා මුලින් තිබුණ නම වෙනස් කරලා අමරදේව කියන නම දැම්මේ සරච්චන්‍ද්‍ර මහත්තයා. මම ඉන්දියාවට යන්නේ අමරදේව නමින්.

ඉන්දියාවේදී ලැබුණු අත්දැකීම් කොහොමද?

එහිදී අතිවිශිෂ්ට සංගීත ආචාර්යවරුන්ගෙන් සංගීතය පිළිබඳ ශිල්පීය ඥානයත්, ඔවුන්ගේ ඇසුරත් ලැබීමට මට හැකිවුණා. ශ‍්‍රී විෂ්ණු ගෝවින්ද් ජෝග්, උස්මාන් ඛාන්, මක්ෂුඞ් අලි ඛාන් වගේ අයගෙන් ඉගෙනගන්න ලැබුණා. ශ‍්‍රී කෘෂ්ණ නාරායන, රතන්ජංකර් වැනි පඬිවරුන් ගෙන්ද, සංගීතය හැදෑරුවා. 1955 දී සමස්ථ ඉන්දීය වයලීන වාදනයෙන් පළමු ස්ථානය දිනා ගන්නත් මට පුළුවන් වුණා. ඒ වගේම 1956 වෙනකොට භාත්ඛණ්ඬේ සංගීත විද්‍යාපීඨයේ සිටි අතිදක්‍ෂ සංගීතඥයන් 10 දෙනා අතරින් කෙනෙකු වීමටත් මට හැකිවුණා. මගේ නිර්මාණ හැකියාවට පැහැදුණු ශ‍්‍රී විෂ්ණු ගෝවින්ද් ජෝග් පඬිතුමා තම මුණුබුරාට නම තිබ්බෙත් අමරදේව කියලා.

අමරදේව මහත්තයා ආපහු ලංකාවට එන්නේ කොයි කාලෙද?

මට මතක හැටියට 1959 අවුරුද්දේ තමයි එන්නේ. ඒ එනකොට ගුවන්විදුලිය, ග‍්‍රැමෆෝනය, සිනමාව ඔස්සේ හින්දි, දෙමළ අනුකාරක තනු පැතිරීයමින් තිබුණා. මම ගුවන්විදුලියේ දේශීය අංශයට සම්බන්ධ වෙලා සාම්ප‍්‍රදායික දේශීය සංගීතයක් බිහිකරන්න උත්සහා ගත්තා. අනුකාරක සංගීත සම්ප‍්‍රදාය ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරලා සුනිල් ශාන්තයන්ගේ, ආනන්ද සමරකෝන් වැනි ප‍්‍රවීණයන්ගේ ආභාසය ලබමින් දේශීය සංගීතයක් බිහිකර ගන්න කටයුතු කළා. ජන ගායනා, මධුවන්ති, රස මියුරු වැනි වැඩසටහන් ගුවන්විදුලිය හරහා විකාශය කළා.

අමරදේව මහත්තයට බොහෝ ගීත ලිව්වේ මහගමසේකර. මේ සේකර අමරදේව සුසංයෝගය සිද්ධවෙන්නේ කොහොමද?

ගුවන්විදුලියට සම්බන්ධ වුණාට පස්සේ සම්භාව්‍ය වැඩසටහන් කීපයක්ම විකාශය කළා. ඒ කාලේ ගුවන්විදුලියේ තිබුණ සම්භාව්‍ය ගීත වැඩසටහනක් තමයි ‘මධුවන්ති ’. මේ වැඩසටහන නිෂ්පාදනය කළේ එච්. එම්. ගුණසේකර. ගීත ලිව්වේ මහගමසේකර. සංගීත උපදේශක මණ්ඩලයේ සරච්චන්‍ද්‍රත් හිටියා. සේකරගේ ප‍්‍රතිභාන්විත ගී පදමාලාවට මගේ හඬ මැනවින් ගැළපුනා. සේකරට තිබුණා ගීතය කාව්‍යක් ලෙස රචනා කිරීමේ දක්‍ෂතාවක්. මේ මධුවන්ති වැඩසටහන හරහා තමයි අපි දෙන්නා එකතු වෙන්නේ. ඒ කාලේ බොහෝ දෙනා කිව්වේ ගී පොතයි - මී විතයි කියලා. ගී පොත සේකර, මී විත මම.

අමරදේව මහත්තයට බිරිඳ මුණගැහෙන්නේ කොහොමද?

එයත් සංගීත දිවියේම කොටසක්. ගුවන්විදුලියෙන් දේශීය සංගීත සම්ප‍්‍රදායක් ගොඩනගා ගැනීමට ආරම්භ කළ තවත් වැඩසටහනක් ‘ජන ගායනා’ වැඩසටහන. ජන ගී මේ වැඩසටහන හරහා විකාශය කළා. මේකට කවි ගායනා කරන්න ආව අයගෙන් කෙනෙක් තමයි විමලා. එයාගේ කවි අහලා රසවත් වෙලා තමයි මගේ හිතේ ආදරයක් ඇතිවෙන්නේ. පස්සේ මමත් එයාට කවියක් ලිව්වා.

මොකක්ද ඒ කවිය.... කියන්න කැමතිද?

'අතැර නොයන සෙවණැල්ලක් සේ රඳන
නිතර සදාලන සුවසෙත රැකවරණ
කවිය තුළින් ජන ආරේ රස මවන
සවිය ඔබයි විමලාවනි මන නදන'

(මෙම ලිපිය මුල් වරට රාවය පුවත් පතේ පළ විය. 2012.12.02)

රත්තනදෙණියේ මේධානන්ද හිමි



මේ බූන්දිය ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න | Share this Boondi on Facebook
Related Posts with Thumbnails