Colombo Time

BOONDI " L i v e "

Google Groups
Subscribe to BOONDI " L i v e " | බූන්දි සජීවී සංවාද
Email:
Visit this group

බූන්දියට එන පාර

වයර් දිගේ- boondionline@gmail.com | ගොළුඛෙලි තැපෑලෙන්- බූන්දියේ අපි, 190/3/A, කැන්දලියැද්දපාළුව, රාගම.

Followers



අපේ පුංචි ලංකාවට අන්තර්ජාතික කීර්තිය හිමි කර දුන් ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්, "නිධානය" චිත්‍රපටයෙන් තම විපුල කලා කෞශල්‍යය නැවත වරක් ලෝකයට ඔප්පු කරයි.

"නිධානය" කීප අතකින්ම වැදගත් චිත්‍රපටයකි. අන්තිමේදී සිදුවන්නේ කුමක්ද? කන්‍යාවගේ බොටුව කපා බිලි දුන්නා ම, නිධානය මතුවේ ද නැද්ද යනාදී ප්‍රශ්න මතු කරමින් හුදෙක් කුහුල සංසිදවා ගැනීමට මෙම චිත්‍රපටය නැරඹුවොත් ඔබ අතෘප්තියට පත් වනු ඇත. මෙබඳු චිත්‍රපටයක් නැරඹිය යුත්තේ මනමේ කුඩා කල සිට හොඳින් අසා ඇති ප්‍රේක්ෂකයකු එම කතා පුවත සරච්චන්ද්‍රයන් කියන්නේ කෙලසැදැයි බලන්නට පැමිණි පරිදි ය.

ජී.බී. සේනානායකගේ කෙටි කතාව කියවීමෙන් පසු එය තිස්ස අබේසේකරගේ තිර නාටක රචනයෙනුත් ලෙස්ටර් පීරිස්ගේ අධ්‍යක්ෂණයෙනුත් විකාශනය වී ඇත්තේ කෙලෙසැදැයි අප බලන්නට සූදානම් නම් මුළ සිට අග දක්වා හැම රූප රාමුවකින්ම අමුතු අත්දැකීමක් ඔබට ලැබෙනු ඇත.

මෙය අලුත් විදියකට සිනමා රූප බලන්න ඇහැක් පුරුදු කර ගන්නට හොඳ අවස්ථාවකි. නිධානයේ කැමරාව ජීවිතය නිරීක්ෂනය කරන්නේ තැන්පත්ව ය. සංසුන්ව ය. රූප දෙස බොහෝ වෙලා බලා සිට එහි සෑම සෙවනැල්ලක් ම හැඟුමක් ම ග්‍රහණය කොට ගැනුමට පුහුණුවීමට අවශ්‍ය තරම් සංයමයක් අපට ඇත්නම් ඒ සඳහා කාලය සහ අවස්ථාව නිධානයෙහි තිබේ.

ලෙස්ටර් පීරිස් සුපුරුදු ලෙස නිධානයේ දී වාණිජ චිත්‍රපට මෝස්තරයෙන් අත්මිදී සිටී. සිනමා මාධ්‍යය තමන්ට රුචි පරිදි හසුරුවන්නට ලංකාවේ සිනමා කරුවන්ට බාධා කරන ශිල්පීය ඌනතාවන් බොහෝමක් ඔහු මඟ හරවාගෙන ඇත. ගම්පෙරළියේ දී කලා මෙන් පුද්ගලයන් කීපදෙනෙකු ගේ චරිත සංඝට්ඨනා තුළින් පුලුල් සමාජ විවරණයක් කිරීමට නිධානයේ නිර්මාතෘ සමත් වෙයි. තවත් අතකින් ඔහු ගම්පෙරළියට එහා ගොස් ඇත. එහි සමාජ විවරණය නිධානයේදී, ගැඹුරු ජීවිත විවරණයක් බවට පරිවර්තනයව තිබේ. කිසියම් ජීවිත අරගලයක් වැරදි පුරුෂාර්ථයක් පරමාර්ථ කොට ගෙන යන්නේ නම් අරගලයේ නියතු පුද්ගලයෝ කොතරම් ප්‍රභල ආත්ම වීරියකින් හා කපටි බුද්ධිමත් සංවිධාන ශක්තියකින් යුත් අය වුව ද අවසානයේදී ඔවුන්ගේ සියලු උත්සහයයන් නිශ්ඵල වන සැටි නිධානයෙන් කියැවෙයි.

මෙම වියරණය ඉදිරිපත් කිරීමට සිනමා මාධ්‍යයේ ප්‍රභල ම අංග සකසුරුවමින් හා ඖචිත්‍යයෙන් උපයෝගී කර ගැනීමට ලෙස්ටර් පීරිස්ට හැකියාව තිබේ. ජීවිත කාලයක් කලා මාධ්‍ය පරිහරණය කිරීමෙන් ද එය ජීවිතය දෙවනි කොට දීර්ඝ කාලයක් ඇගයීමෙන් හා හැදෑරීමෙන් ලබන්නා වූ අත්දැකීම් මෙන් කලාකාරයකු ලබන කලාත්මක සංයමය නිධානය පුරා කැපී පෙනේ. ඉතාම සුළු සිදුවීමකදී වුව ද කැටි වී ඇති සංකීර්ණ ජීවිත අර්ථ සියල්ල කලා මාධ්‍යයේ ද විවිධ වූ සංකීර්ණ වූ ශිල්පීය අංග වහල් කොට ගෙන ගැලපීමට ලෙස්ටර්ට තරම් තලත්තෑනි කමක් කලාකාරයෙකු වශයෙන් පැසුණු කෞශල්‍යයක් ඇති සිනමා අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු තවත් ලංකාවේ ඇත්දැයි අප සැක කරමු. මෙසේ කීම අපේ තරුණ ශිල්පීන්ට කරන අවමානයක් නොවේ. ලෙස්ටර්ගේ සිනමා රීතියට පිටුපෑම සඳහා වුවද පළමු කොට ඔහු ගුරුත්වයෙන් ගෙන හැදෑරීමෙන් කිසිම ලාංකික කොල්ලෙකුට විපතක් වන්නේ යැයි අපි නො සිතමු.

දක්ෂ අධ්‍යක්ෂකවරුන් ගේ හැකියාවන් අපතේ යාමට බොහෝ විට හොඳ තිර නාටක නොමැති වීම හේතු වන අයුරු අපි දැක ඇත්තේමු. ලෙස්ටර් පීරිස්ගේ දෙලොවක් අතර හා අක්කර පහ අසාර්ථක වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වූයේ එවායේ තිර නාටක වල දුර්වල කම බව අපගේ පුද්ගලික හැඟීමයි. නිධානය සාර්ථක වීමට එක් හේතුවක් අර්ථාන්විත ජීවිත විවරණයකින් යුතු හොඳ තිර රචනාවක් ජී.බී. සේනානායකගේ කතාව ඇසුරින් සකස් කිරීමට තිස්ස අබේසේකරට හැකි වීමයි.

තිස්සගේ දක්ෂතාවය වටහා ගැනීමට ජී.බී. සේනානායකගේ කෙටි කතාව සමඟ තිස්සගේ තිර රචනාව සැසැඳිය යුතු වෙයි. සෑම සිදුවීමකට හා ප්‍රධාන කතානායකයාගේ චරිතාංගයකට හේතු දැක්වීමට තිස්ස උත්සහ ගෙන ඇත. ඔහු ගොඩ නැංවූ අංග සම්පූර්ණ චරිතාපදානය තුළින් පුළුල් සමාජ ජීවිත අර්ථයක් දීමට තරම් පැසුණු ජීවිත බුද්ධියක් හා ඒ සදාතනික ජීවිතය සිනමානු රූපීව සාරගර්භ ලෙස කිරීමට තම් කලා කෞශල්‍යයක් ලෙස්ටර්ට තිබුණි.


ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්
[fantastikindia.fr]


නිධානයේ "විලී" පිරිහීගෙන එන රදළ වාදයේ සංකේතයකි. ආර්ථික වශයෙන් හා මානව සම්බන්ධතා කෙරෙන් විසිරී ගිය පවුලක හුදෙකලා සාමාජිකයෙකි. මෙම රදළ පැලැන්තියේම "ජුලියස්" වැන්නෝ අධිරාජ්‍යවාදී සුද්දන්ට මිත්‍රව හා ගැතිව හිඳ ජාතික දීනත්වය කෙරෙන් ද යැපෙති. අලුතින් බිහිව ආ ධනවාදයට හා වෙමින් රදළයන් වශයෙන් පෙර භුක්ති වින්ද සමාජ බලය ධනවාදී සමාජ රටා තුළ ද සාර්වාදී සමාජ රටාව තුළද සාර්ථක ලෙස භුක්ති විඳිති. "විලී" මෙම සමාජ විපර්යාසයට මුහුණදිය නොහැකිව අනාථ වූවෙකි. අනාථ බාවය නිසාම ඔහු ඇතුළට නැඹුරු වුණු හැඩි දැඩි මනසක් ඇත්තේ වෙයි. හැඩි දැඩි මනෝ ලෝකයක හුදකලා වීම නිසාම රෝගී විකෘති මානසික ස්වභාවයක් ඇත්තේ ද වෙයි. පාරම්පරික අර්ථ ක්‍රමයක මිථ්‍යා විශ්වාසයන්ට ගොදුරු වෙයි. ධනවාදය උත්සහයෙන් වර්ධනය කරගත යුතු පුද්ගලික ව්‍යවසාය මත පදනම් වූවකි. වැඩවසම් ක්‍රමයේ පුද්ගලිකත්වය හා ඊට අනුබද්ධ වරප්‍රසාද හා ධනය පරම්පරාවෙන් නිරුත්සහයෙන් ලැබෙයි. මෙම වැඩවසම් ක්‍රමය මත සකස් වුණු නිරුත්සාහී මානසික ජීවන රටාවක එතුණු විලී නිරුත්සහයෙන් පෝසතකු වීමට නිධානය කෙරෙහි විශ්වාසය තබයි.

එක් අතීත යුගයක නරබිලි සඳහා ඇරෙන නිදන් දොරටු විවෘත කරන බහිරවයන් ධනවාදී ඩයිනමයිට් වලින් විනාශ වී ගොසිනි. රදළවාදය මැඩ නගින ධනවාදයට ධනවාදී අළුත් උපක්‍රම වලින් එක් වීමට අපොහොසත් වන එක් රදළ කොටසකගේ අවාසනාවන්ත ඉරණම විලීගේ ඛේදජනක අත්දැකීම තුළ සංකේතවත් වෙයි.

නිධානය දිහා තවත් විදියකට ද බැලිය හැක. එය ධනවාදයෙන් දූෂණයට පත් මිනිසා පිළිබඳ කතාන්තරයයි. සියලු වටිනාකම් මුදල් වලින් නිශ්චය වෙයි. සියලු පුරුෂාර්ථ ධනය හා සම්බන්ධ ය. මිනිසාගේ සියලු ශක්තීන් හා නිර්මාණාත්මක බුද්ධිය ධනයෙන් බලවත් වීම කෙරෙහි යොමු කොට ඇත. විලීගේ කන්‍යාව මෙන් සියලු ජීවිත සෞන්දර්යය ධනවාදයේ ග්‍රහණයට පත්ව, පරමාර්ථයනට යටපත් වෙයි. ජීවිතයේ හැම ලස්සනක්ම, විවාහය වැනි හැම මානව සබඳතාවයක්ම වාණිජ උපයෝගීත භාණ්ඩයක් බවට පත්වන සැටිත් ඒ සියල්ල ධනවාදී පරමාර්ථ සමඟ විනාශ වී යන සැටිත් "නිධානය" සිනමා පටයෙන් කලාත්මකව විවරණය වෙයි.


තිස්ස අබේසේකර
[nabcommunities.com]


තවත් දෘෂ්ඨියකින් "නිධානය" එක්තරා පුද්ගලයෙකුගේ අංග සම්පූර්ණ චරිතාපදානයකි. ඔහු එසේ හැසිරෙන්නේ ඇයි දැයි හේතු ඵල සහගතව තිරනාටක රචක සහ අධ්‍යක්ෂක නිරූපනය කොට තිබේ. එය විලී නැමැති විශේෂ ගති ගුණ ඇති පුද්ගලයාගේ කතාන්න්තරයයි. සෙසු සියලු චරිත ඔහුගේ චරිතය ගොඩ නැංවීමට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට රූප රාමු වලට ඇතුළු වෙයි. තිරයේ සියළු හෙවනැලි, සිදුවීම් කතාබහ, චරිතාංග විලීගේ චරිතයේ විවිධ පැති වලට ආලෝක ධාරා වගුරුවන තරමට පමණක් අර්ථවත් වෙයි. මෙය එක්තරා පුද්ගලයෙකුගේ අවාසනාවන්ත අත්දැකීමකි. ඔහුගේ ඛේදය පොදුවේ මනුෂ්‍යයන්ගේ සියලු ව්‍යායාමයන් අවසානයේ දී නිශ්ඵල වන බව කියා පායි.

මේ විධියට බැලුවාම "නිධානය" සර්ව සුභවාදී සිනමා කලා කාරයකුගේ දෘෂ්ඨියේ අඩුවක් පෙන්නුම් කරයි. සියළු ව්‍යාසන සහ දුක් දෝමනස්ස අතරින් ප්‍රකට වන රිදී රෙඛාව මේ කලා කෘතිය තුළ නො දිස් වේ. සියළු දුක් දෝමනස්ස වල අපූරු කලා සෞන්දර්යයක් ඇතැයි යන අනියත හැඟිම පමණක් ලෙස්ටර් පීරිස්ගේ "නිධානයෙන්" පිළිඹිබු වේ. මක්නිසා ද, නිධානය මේ යුගයේ ලාංකිකයෙකු අතින් බිහිවුණු විශිෂ්ඨතම දෘෂ්ඨි ගෝචර ශෝකාන්ත කාව්‍යය වන බැවිනි.

"නිධානය" සිනමා මාධ්‍යයේ අධ්‍යක්ෂණය කුමක්දැයි නවකයන්ට උදාහරණ සපයන අභ්‍යසනයකි. චරිත සංඝට්ඨනාවන් ගේ සමබරතාවය නො බිඳෙන අයුරින් රඟපෑම, උචිත අවධානය රැකෙන පරිදි කැමරා කෝණ නිර්මාණය, සංගීතය සංස්කරණය ආදී සියළු අංග ස්වාධීන වූ එක් අධ්‍යක්ෂකවරයෙකුගේ දෘෂ්ඨියෙන් අපූර්ව විධියකට සකසුරුවම් ලෙස සංවිධානය වී තිබේ. කේන්ද්‍රීයගත විකාශනයක් ආත්ම කොට ගත් රූපාවලියකට මේ තරම් සකසුරුවම් ලෙස (ECHONOMICAL) සංගීතය යෙදී ඇත්තේ සිංහල චිත්‍රපට කීයක ද?

කේමදාසගේ සංගීතයට පදනම වන සංගීත න්‍යාය හා සිද්ධාන්ත පද්ධතිය අපි මේ අවස්ථාවේ ප්‍රශ්න නො කරමු. අපට කිව හැක්කේ එය උචිත ලෙස සකසුරුවම් ලෙස රූප රාමු අර්ථවත් කිරීම සඳහා පමණක් යෙදී ඇති බවයි. විලීගේ අවසාන බහිරව පූජාව නිරූපණය කරන රූපාවලියෙහි අර්ථයෙන් හරි අඩක් ප්‍රකාශ වන්නේ පසුබිම් සංගීතයෙනි.

නිධානය ප්‍රවීණ සිනමා අධ්‍යක්ෂකවරයෙකුගේ කලාත්මක සංයමය ප්‍රකට කරයි. ඇතැම් ප්රේක්ෂකයෙකුට අනවශ්‍ය යැයි හැඟෙන රූප රාමුවක් වුව ද චරිත විභාගය සහ මනෝ විද්‍යාව සඳහා අත්‍යාවශ්‍ය බව හොඳින් කල්පනා කළහොත් වැටහෙනවා ඇත. ද්වනිතාර්ථ දැක්වෙන සේ කැටි කිරීම හා ඉඟියකින් දක්වා සිද්දි විස්තරය කපා දැමීම නිසා හොඳ මට සිලිටි කවියක ලක්ෂණ නිධානය රූපාවලියේ ගැබ් වී තිබේ. ඒ හැර සංකීර්ණ ජීවිත ප්‍රවෘත්තියක අතීතය වර්තමානය හා අනාගතය සම්මිශ්‍රණය වන සැටි දැක්වීමට අන්තර් ඡේදන (INTERCUTTING) බඳු ශිල්ප විධි මහත් වූ සංයමයෙන් පරිහරණය කිරීමට ලෙස්ටර් සමත් වී තිබේ. මට පෙනුණේ එකම අඩුවකි. ඇතම් රූප රාමු කැමරා ශිල්පියාගේ දෑතේ චංචල භාවය නිසා පලුදු වන බව බොහෝ විට දුටුවෙමි.

කතා විකාශනයේ දී සංකේත බෙහෙවින් භාවිතා කොට තිබේ. එහෙත්, ඒවා "අක්කර පහේ" දී මෙන් ආයාසයෙන් ඔබ්බන ලද ඒවා නො වේ. නිධානය පිළිබඳ සංකල්පයම වුව ද මුළු කලා කෘතියේ ජීවිත අර්ථය කැටි කොට ගත් සංකේතයකි. සියලු ජීවිත සෞන්දර්යය කැටිකොට ගත් බිරිඳ ඝාතනය කොට ද නොපැලෙන ගල් පර්වතය ද ප්‍රභල සංකේතයකි. ඇතම් තැනක පමණක් සංකේත භාවිතයේ සුලභත්වයක් ප්‍රකට කලත්, මොනර කූඩුවේ ප්‍රවෘත්තිය බඳු දේ තිර නාටක රචකයාගේ සාහිත්‍යමය කුසලතාවය මනාව පිළිඹිබු කළේ ය. "ගම්පෙරළිය" නවකතාවේ ප්‍රභල සංකේතයක් වන "ගරා වැටෙන මහගෙදර" ගම්පෙරළිය චිත්‍රපටයේ එතරම් අර්ථවත් නො වුවේ ය. එහෙත් ගම්පෙරළිය නවකතාවේ මහගෙදර සංකේතයෙන් උපරිම ප්‍රයෝජන ගන්නට නිධානය චිත්‍රපටයේ ලෙස්ටර් පීරිස් සමත් වී තිබේ.


ගම්පෙරළිය (1963 )
[fantastikindia.fr]


නිධානයේ රූප රාමු පුරාම උචිත වූ මනෝවෘතියක් (MOOD) වැතිර තිබේ. මෙය "ලාස්ට් ඉයර් ඉන් මේරියන්බාද්" වැනි චිත්‍රපටයක කාව්‍යමය මනෝ වෘතියක් තරම් අලංකාර ලෙස මතු නො වුයේ ලංකාවේ සිනමා කර්මාන්තයේ ශිල්පීය ඌනතාවය නිසා යැයි සිතමු. නිශ්ඵල ව ජීවිතය නිරීක්ෂණය කළ යුතු ඇතැම් අවස්ථාවක කැමරාව හෙලවීම පමණයි කැමරා ශිල්පී ආනන්ද ගේ දුර්වලකමකට අප දුටුයේ. සියුම් වු චරිතාංග මහත් ආත්ම සංයමයකින් නිරූපණය කිරීමේදී ගාමිණී පොන්සේකා විපල වූ කුසලතාවයක් ප්‍රකට කරයි. ඔහු රඟපාන කබල් සිනමා පටි ගණන දෙස බලන විට හොඳ සිනමා පටයක රඟපෑමේ අවස්ථාව කලාතුරකින් එළඹෙන තුරු තම කලා මාධ්‍යය කෙළෙසා නො ගෙන ඉඳීම ගැන අපි පුදුම වෙමු.

එහෙත් සමන් බොකළවෙලට හා මාලිනී පොන්සේකාට වළව්වේ වැඩකාරයාට තරම් වත් තම දක්ෂතා ප්‍රකට කිරීමට අවස්ථාවක් නො මැති විය. ඔවුන් හැම දෙනාගේම චරිත ප්‍රධාන චරිත විකාශනයේ දී උචිත ලෙස යටපත් කිරීමට සිදු වී තිබීම මීට හේතුවයි.

ලෙස්ටර් පීරිස් ගේ නිධානය අන්තර් ජාතික මටමෙන් සලකා බැලුව ද උසස් වූ සිනමා පටයකි. සමාජ ජීවිත අර්ථයක් කැටි කොට ගත් එය සිනමා කලාවේ පටු ලාංකික සංස්කෘතික ක්ෂේත්‍රයෙහි ස්ථිරසාර වූ සිහිවටනයකි. ශ්‍රේෂ්ඨත්වය කරා යන අපේ කලා කරුවෙකු ගේ නිශ්චිත ඉදිරි පියවරකි.

නිධානය ජීවිතය නැමැති ඛේදජනක අත්දැකීම පිළිබඳ දෘෂ්ඨි ගෝචර ශෝකාන්තයකි. එ සේ ම, කෙනෙකුගේ අවාසනාවන්ත ඉරණම කෙරෙන්, තව ම ජීවත් වන්නා වූ සෙස්සන් ගේ ජීවිතය වාසනාවන්ත භාවයට පත් කිරීමට ඉවහල් වන නිදර්ශනාත්මක අභ්‍යාසයකි. ඉතාම දැඩි දුක්මුසු අත්දැකීමක් අපූර්ව වූ සියුම් ආනන්දයක් බවට පත් කොට අප ගේ රළු නී රස ජීවිතය පෝෂණය කිරීමට කලාවට ඇති ශක්තිය කියා පාන්නකි.

(1972.02.09)

සයිමන් නවගත්තේගම



මේ බූන්දිය ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න | Share this Boondi on Facebook
Related Posts with Thumbnails