Colombo Time

BOONDI " L i v e "

Google Groups
Subscribe to BOONDI " L i v e " | බූන්දි සජීවී සංවාද
Email:
Visit this group

බූන්දියට එන පාර

වයර් දිගේ- boondionline@gmail.com | ගොළුඛෙලි තැපෑලෙන්- බූන්දියේ අපි, 190/3/A, කැන්දලියැද්දපාළුව, රාගම.

Followers



කිසියම් වූ දෘශ්‍ය පථයක සම්ප්‍රදාය හා ෂානරීය අනන්‍යතාව පිළිබඳ සෞන්දර්ය අදහස අධියථාර්ථවාදය විසින් අත්හැර ඇතැයි යන මතය ව්‍යාජෝත්තියකි. යථාර්ථවත් සම්ප්‍රදාය පිළිබඳ වූ අතීත කේන්ද්‍රීය අතීතාසක්‌ත මතය අමතක කර දැමීමක්‌ හෝ පැරණි ආකෘතියෙහි අනුක්‍රමික පටිපාටිය වෙනස්‌ කිරීමක්‌ හෝ මෙහිදී සිදු නොවන හෙයිනි. නිර්මාණකරුවාට හුදකලාව සිට පරිපූර්ණ සමස්‌තයක්‌ වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය නොහැකි අතර ඔහුගේ කලාකෘතිය ගොඩනැගෙන්නේ අතීත මතකයෙනි.

නිර්මාණකරුවා සංසක්‌තවීමේ අවශ්‍යතාව ඒකපාර්ශවීය නොවන්නකි. අභිනව කලා කෘතියක්‌ බිහිවූ පසු පෙර පැවති විශිෂ්ට නිර්මාණ අතර එය පරමාදර්ශයක්‌ බවට උසස්‌ වී, පැවති නිර්මාණ පටිපාටිය ආශ්‍රිත සබඳතා, ප්‍රමාණානුකූලතා ආදී සමස්‌තය වෙනස්‌ වේ. නව කලා කෘතියෙහි නිර්මාපකයා දෘශ්‍ය කලාවේ නවතම පරිච්ඡේදයක් වෙනුවෙන් පෙරටුගාමී සෞන්දර්ය කාර්යක නියුක්‌තව සිටින්නකු බවට පත් වේ.

පරස්‌පර විරෝධී සමාජ පදනමින් පුපුරා නැගි දූෂිත සමාජයක දුගී බව, යුද්ධ කෝලාහල, වාණිජ සභ්‍යත්වය හෙළා දකිනු වස්‌ නිර්මාණය කළ මෙම නවතම කලා කෘතිය, අධියථාර්ථවාදී දෘශ්‍ය කලාව, සම්මත තාත්විකත්වය නවතම රසික නිදහසක ප්‍රහර්ෂය වෙනුවෙන් ඉවත දැම්මේය. 'ෆ්‍රොයිඩ්'ගේ කල්පිතයන්ගෙන් පෝෂණය ලද අධිතාත්වික ශිල්පීහු මනසේ ගැඹුරු අභ්‍යන්තරයෙහි ජීවත්වන රූපවලින් කැන්වසය රසවත් කළහ. දෘශ්‍යමානයෙන් ඈත්ව ගොස්‌ විඥාන මානකයක පවත්නා මනඃකල්පිත ආත්මීය ලෝකයක්‌ නිර්මාණය කළ ඔවුහු, යටි සිත, උඩු සිත සමග යා කරමින් නව මිථ්‍යා කලාවක්‌ සැකසීමෙහිලා පෙරමග සකස්‌ කළහ. මෙලෙස මිථ්‍යා ගතික වූ භාවාත්මක උත්කර්ෂණය සහිත චිත්‍රය අධිතාත්විකත්වය වෙතට එක්‌කළ ශිල්පියෙක්‌ වන 'රෙනේ මැග්‍රිට්‌' [René François Ghislain Magritte (1898-1967)] අනෙකුත් ශිල්පීන්ට වඩා වෙනස්‌ මගක යමින් සිය දෘශ්‍යමය අනන්‍යතාව සකසා ගත්තේය. හුදෙක්‌ ස්‌වප්නමය කල්පිතයක පදනමක්‌ නොවුණු ඔහුගේ කැන්වසය කාව්‍යමය පරිකල්පනයක්‌ වෙත වඩාත් ළං විය. මනෝ විශ්ලේෂණ පදනමක සිට කාව්‍යමය ප්‍රතිබිම්බයක්‌ සිත්තම් කළ ඔහු ඥානයෙහි සංකල්පගත කිරීම්වලින් දූරස්‌ථ විය.

....බුද්ධිය, සංවේදීතාව හා පරිකල්පන ඥානයේ අවි වශයෙන් සැලකූ මැග්‍රිට්‌, ඥානය සංකල්පීකරණය කිරීම නොඉවසීය. අකාලික ගාම්භීර්යයක්‌ මතුවන ආකාරයට ඔහු විවිධ වස්‌තු, රූප හා භූ දර්ශන යථාර්ථවාදී ලෙස චිත්‍රණය කළේය....
(-එරික්‌ ඉලයප්ආරච්චි. චිත්‍ර කලාව සහ විචාරය- 2003, 334 පිට)

තර්කාන්විතභාවයෙන් හා හේතුඵලවාදයෙන් මිදුණු 'මැග්‍රිට්‌' ව්‍යවහාරික ලෝකයෙහි පටු සීමාවන් ඉක්‌මවා යමින් කාව්‍යමය දෘෂ්ටියකින් චින්තනය අවදි කළේය. එනිසාම, ඔහුගේ චිත්‍ර කලාවේ අපරිමිත සෞන්දර්ය නිදහසක්‌ සටහන්ව තිබිණ. ලොව පවත්නා සියලු වස්‌තූන්, රූප, භූ දර්ශන දෙස ඔහුගේ සියුම් දෘෂ්ටිය අතිශය සෞන්දර්යාත්මක විය. සියුම් බුද්ධියකින් තෝරා ගනු ලැබූ ප්‍රතිරූපයන්ගෙන් ඔහු යථාර්ථය ප්‍රතිනිර්මාණාත්මකව විනිවිදීමට සමර්ථ වූ හෙයිනි.

The Wind And The Song (1928-1929)



භාෂාව හා සංජානනය අතර සම්බන්ධයට 'මැග්‍රිට්‌' බෙහෙවින් ඇලුම් කළේය. පයිප්පයක දර්ශනය රැගත් The Wind and the Song (1928-1929) සිතුවම් කරන ඔහු, "This is not a pipe" යන ශීර්ෂයෙන් තවදුරටත් එහි පයිප්පයක්‌ ලෙස උපයෝගිතා වටිනාකමක්‌ නොමැති බැව් දක්‌වයි. එය සැබෑ පයිප්පයක්‌ නොවන අතර පයිප්පයක්‌ පිළිබඳ ආදර්ශයක්‌ පමණක්‌ම වේ. එනිසා, එය "This is not a
pipe" වේ. පථයෙහි පවත්නා සංඥාර්ථය හා ඒ පිළිබඳ හැඟීම අතර සබඳතාව නිවැරදිව වටහා ගත් ඔහු, චිත්‍රයෙහි අරුත මැනවින් ග්‍රහණය කොට ගෙන චිත්‍රය නොවක්‌ සෞන්දර්ය ඉසව් වෙත යා කළේ එහෙයිනි. යථාර්ථය පිළිබඳ වූ පරීක්‍ෂා සහගත අවලෝකනය 'මැග්‍රිට්‌' අවංක ලෙසින්ම සිය සිතුවමෙන් කලාවට තිළිණ කළේය. අධිතත්‍ය ප්‍රවේශය ගත් චිත්‍ර ශිල්පියෙකු වුවද අන් සියලු ශිල්පීන්ගේ සිතුවම් අතර 'මැග්‍රිට්‌'ගේ සිතුවම්වල වෙසෙස්‌ සෞන්දර්ය ලකුණු එක්‌තැන් කරගත හැකිය. ඔහුගේ දෘශ්‍යමය පථයට රසිකයින්ගේ ප්‍රබල ආකර්ෂණ අවකාශයක්‌ පවතින්නේ එහෙයිනි. කාව්‍යමය සංකල්පනාමය ස්‌වරූපය ගත් චිත්‍රයෙන් දැනවෙන සෞන්දර්ය ගම්භීරාර්ථ සහිතය. අපූර්වත්වයකින් සුසැදි එවන් පථයන්ට රසික ආකර්ෂණය ද සීමා කළ නොහැකිය. පථයෙහි සැඟවුණු අර්ථමය විභවතා ගවේෂණය කරමින් සෞන්දර්ය සෙවීමට රසික සිත ඉක්‌මන් වන්නේ එනිසාය.

'රෙනේ මැග්‍රිට්‌'ගේ නිර්මාණාත්මක ප්‍රවේශය සඳහා ඔහුට පදනම සැකසූ මූලධර්ම කිහිපයක්‌ හදුනාගත හැකිය. ප්‍රකෘති ලෝකයෙහි කුඩා පරිමාණයෙහි වස්‌තුවක්‌ විශාලනය කොට දැක්‌වීම් ඔහුගේ සිතුවම්වලින් හමුවන ප්‍රමුඛ ලකුණකි. (enlargement of a detail) පරිමාණයෙන් නානාර්ථ ජනනය වන බැව් ඔහු දැන සිටි හෙයිනි. අප දන්නා ලෝකයෙහි කුඩාවට පවත්නා යම් වස්‌තුවක්‌ දෘශ්‍ය පථයේදී විශාල කර දැක්‌වීමෙන් අපූර්වත්වයක්‌ මෙන්ම අමුත්තක්‌ද ගොඩනැගේ. තමා මෙතෙක්‌ දුටු වස්‌තුවෙහි පරිමාණය වෙනස්‌වීමේ විස්‌මය අත්දකින රසිකයා තමා සමග එම වස්‌තුව සංසන්දනයකට නතු කරයි. එවිට, පථය අස තමා කුඩා වේ. තම සිතැඟි එය මනින්නට තරම් ප්‍රමාණවත් නොවේ. වස්‌තුවෙහි විශාලනය සතු සෞන්දර්යෙන් මුලාවට පත්වන රසිකයා එයින් ද රසවත් බවක්‌ සොයා ගනී.

The Anniversary (1959)



ළා දුඹුරු පැහැ බිත්තියකින් වට වූ කාමරයෙහි සමස්‌ත අවකාශය අරා සිටින නිල්-අළු පැහැයට හුරු අති විශාල ගල් කුට්‌ටියකි. නිල් පැහැ මුහුදු තීරය සහ සුදු පැහැ වලාකුළු රැගත් අහස ගල් කුට්‌ටියට ආලෝකය සපයමින් වීදුරු ජනෙල් කවුළුවෙන් එපිට දර්ශනය වේ. 'මැග්‍රිට්‌' විසින් The Anniversary/The Birthday (1959) ලෙස නම් කළ මෙම සිතුවම ඇදහිය නොහැකි තරම් විශාල ගල් කුට්‌ටියකි. සංවත්සර උත්සවයකට හෝ උපන්දින සාදයකට තෑගි දීමට සූදානම් කරන ලද ත්‍යාගයක ස්‌වරූපය ගත් මෙය 'මැග්‍රිට්‌'ගේ මනසෙහි නිරූපිත ත්‍යාගයේ ප්‍රමාණය මැනවින් දර්ශනය කරයි. හුදෙක්‌ පියවි ලෝකයෙහි කුඩාවට පවතින ගල් කැටයට දෘශ්‍ය පථයේදී විශාලත්වයක්‌ ආරෝපණය කළේ එනිසාය. ප්‍රකෘති ලෝකයේ අප දකින රෝස මලට, ඇපල් ගෙඩියට මැග්‍රිට්‌ගේ දෘශ්‍ය ලෝකයේදී පැවැත්මක්‌ නොමැති තරම්ය. මෙලෙස, වස්‌තු විශාලනය කිරීමෙන් රසික සිත්හී දරාගත නොහැකි තරම් සෞන්දර්යක්‌ උපදවන්නට මැග්‍රිට්‌ දැරූ වෑයම රසවත්ය.

The Companions of fear (1942)



වස්‌තූන්හි අනුපූරකතාව භාවිතයට ගැනීමෙන් ද 'මැග්‍රිට්‌' චිත්‍රය රසය සමග යා කළේය. (the association of complementaries) යම් වස්‌තුවකට සමාන තවත් වස්‌තුවක්‌ එයට ආදේශ කරමින් නවමු සෞන්දර්ය වස්‌තුවක්‌ චිත්‍රණය කර රසයක්‌ ඉපදවීමට ඔහු සමර්ථ විය. The Companions of Fear (1942) නම් සිතුවමේදී ඔහු උකුස්‌සන් චිත්‍රණය කළේ ශාක පත්‍ර වලිනි. ශාක පත්‍ර හා උකුස්‌සන් අතර සමරූපීභාවය මැනවින් භාවිත කරමින් විවිධ පරිමාණයේ උකුස්‌සන් නිර්මාණය කළ ඔහු, එමගින් සෞන්දර්ය කියවීමක්‌ වෙත රසික සිත ළං කළේය. දෘශ්‍ය ලෝකයෙහි තව දුරටත් කඳු ආශ්‍රිත හුදකලා ශාක නොපැවති අතර මැග්‍රිට්‌ අත ඒ සියල්ල උකුස්‌සන් විය.

Philosophy in the Boudoir (1947)



අප්‍රාණික වස්‌තූන්ට ප්‍රාණාත්වාරෝපණය කිරීමෙන් ද දෘශ්‍යමය පථයට නවමු සෞන්දර්ය වටිනාකමක්‌ එක්‌ කිරීමට 'මැග්‍රිට්‌' අමතක නොකළේය. (the animation of the inanimate) Philosophy in the Boudoir (1947) නමින් කාන්තාවකගේ කාමරයක දර්ශනයක්‌ සිතුවම් කරන 'මැග්‍රිට්‌', එල්ලා ඇති ගවුමෙහි ඉදිරියට නෙරා එන පරිදි පියයුරු සිතුවම් කිරීමෙන් සහ පාවහන් යුගලය ඇඟිලි සහිතව දැක්‌වීමෙන් මෙතෙක්‌ අප්‍රාණිකව පැවති වස්‌තූන්ට ජීවයක්‌ ලැබ දුන්නේය. 'මැග්‍රිට්‌'ගේ කලාව අස නව සෞන්දර්ය නිදහසක්‌ නිර්ණය වුණු අතර අජීවී සියල්ල කැන්වසය මතදී සජීවී වස්‌තු බවට උසස්‌ කෙරිණ.

කැන්වසයෙහි ගුප්ත, අභිරහස්‌ දෑ සිත්තම් කිරීමෙන් පෙර නොවූ විරූ චමත්කාරයක්‌ චිත්‍රයට ලබාගත හැකි අතර පියවි ලෝකයේදී නුදුටු සිත්තම් සමග දෘශ්‍යමය ලෝකයේදී එකතු විය හැකිය. රසිකයා ගුප්ත සෞන්දර්යක්‌ වෙත යොමු කිරීම සඳහාද 'මැග්‍රිට්‌'ගේ සිතෙහි ඉඩ කඩ විවරව තිබිණ. (the mysterious opening) අනෙක්‌ සියලු අධියථාර්ථවාදී චිත්‍ර ශිල්පීන් අතර 'මැග්‍රිට්‌' වෙසෙස්‌ වන්නේ ද ගුප්ත දෑ කැන්වසය මතට ගෙන ඒමේ නිසග හැකියාව ඔහු සතුව පැවති හෙයිනි. සාමාන්‍ය ලෝකයෙන් ඔබ්බට ගිය ඔහුගේ චින්තනය ආකස්‌මික සිතිවිලි සමග සැරිසරමින් අමුත්ත සොයා යන්නට විය. එකී අමුත්ත ලැබුණු මොහොතේම ඔහු එයින් කැන්වසය සැරසුවේය. එම සිතුවම අපූර්ව විය. අමුතු විය. ගුප්ත විය. අභිරහස්‌ විය. 'මැග්‍රිට්‌'ගේ චිත්‍රණ අවකාශය ප්‍රබලව භෞතික වස්‌තූන් සමග කේන්ද්‍රගත වූ අතර එහිලා වලාකුළු සහිත අහස වෙසෙස්‌ වේ. සෑම චිත්‍රයකම පාහේ පසුබිමට වලාකුළක්‌ එකතු කළ ඔහු, එවන් ඇතැම් චිත්‍රවලින් ගූඪ බවක්‌ විශද කළේය. සිතුවමෙහි අඩක්‌ විවෘත කරන ලද දුඹුරු පැහැ අල්මාරියක දොර පියන් දෙකෙහිම සජීවී සමුදුරකට ඉහළින් ඇති වලාකුළු පිරි අහසක දර්ශනයක්‌ දිස්‌වේ. විවෘත කර ඇති අල්මාරියෙහි ඇතුළත පවතින හිස්‌ බවට කැටි වූ ගූඪත්වය හා භයංකරබව වලාකුළු අස තව තවත් තීව්‍ර වේ. අල්මාරියකින් වුව අහසක්‌ දකින 'මැග්‍රිට්‌' මෙතෙක්‌ කිසිවෙකුට හමු නොවුණු අමුත්තකින් සෞන්දර්යක්‌ ඉපදවීය.

The rape (1934)



සෞන්දර්ය පිළිබඳ කලාත්මක දෘශ්‍ය ගමනකට එක්‌ වූ 'මැග්‍රිට්‌' අත මිනිස්‌ සිරුර විස්‌මිත ලෙස චිත්‍රණය විය. (anatomical surprises) ඇස, කණ, නාසය, අත, පය සහිත මනුෂ්‍ය ශරීරය ප්‍රබල ලෙස විපරිණාමයට පත් වූයෙන්, වෙනත් කිසිදු ශිල්පියෙකුට ළඟා විය නොහැකි තරම් වූ පුදුම සහගත මිනිස්‌ රූපයක්‌ 'මැග්‍රිට්‌'ගේ කැන්වසය රසවත් කළේය. ඔහු The Rape (1934) නමින් සිතුවම් කළ චිත්‍රය සැබෑ ලෙසින්ම ස්‌ත්‍රී දූෂණයක්‌ විය. ස්‌ත්‍රියගේ සිරුරෙහි ශෘංගාරාත්මක ප්‍රදේශ පුරුෂ මුහුණකට සවිකර ඇති චිත්‍රය දකින රසික හදවත ගැහෙන සුලු සෞන්දර්යකින් මොහොතක්‌ නතර වේ. මුහුණෙහි දෙනෙත, නාසය, මුඛය ආදී වශයෙන් වන ලක්‍ෂණ නියමිත පරිදි නිර්මිත සිතුවම මුහුණක්‌ යෑයි නොපැවසීම උගහටය. මිනිස්‌ මුහුණ දරුණු ලෙස ස්‌ත්‍රී සෞන්දර්යයෙන් ඔපවත් කළ 'මැග්‍රිට්‌' මනුෂ්‍ය සිරුරෙහි විස්‌මිත චමත්කාරය රසිකයින්ට රසවත්ව දැනවූයේය. 'මැග්‍රිට්‌' මනුෂ්‍ය ශරීරයෙහි විස්‌මය කැන්වසය මතින් අත්දකින්නට තැත් දැරූ හෙයිනි. සෑම විටෙකම ස්‌ත්‍රී සිරුරෙහි සෞන්දර්යය විනිවිඳීමට රුචි කළ ඔහු ස්‌ත්‍රියගේ සෑම අවයවයකම රැඳි පුදුමය කැන්වසයෙහි විස්‌මයක්‌ බවට පත් කරමින් රසික සිත සෞන්දර්ය උද්යෝගයෙන් පිරවීය.

චිත්‍ර කලා ජීවිතයෙහි එක්‌දහස්‌ පන්සියයකටත් වඩා අධික චිත්‍ර සංඛ්‍යාවක්‌ චිත්‍රණය කළ 'මැග්‍රිට්‌' චිත්‍රයෙහි සෞන්දර්යේ අපරිමිත බැව් රසවත්ව ලොවට දැන්වූයේය. ඒ සඳහා කාව්‍යමය පරිකල්පනාමය සිතුවම්වලට ජීවය දුන් ඔහු සමාජමය යථාර්ථවලට මත්තෙන් චිත්‍රයෙහි සෞන්දර්ය සොයා ගත්තේය.

උදේෂිණි කුමාරි දයාරත්න



මේ බූන්දිය ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න | Share this Boondi on Facebook
Related Posts with Thumbnails