Colombo Time

BOONDI " L i v e "

Google Groups
Subscribe to BOONDI " L i v e " | බූන්දි සජීවී සංවාද
Email:
Visit this group

බූන්දියට එන පාර

වයර් දිගේ- boondionline@gmail.com | ගොළුඛෙලි තැපෑලෙන්- බූන්දියේ අපි, 190/3/A, කැන්දලියැද්දපාළුව, රාගම.

Followers



මාග්‍රට් ඈන් ජොන්සන් නමින් 1928 කළු අමෙරිකානු පවුල ඉපිද වර්ගවාදයෙන් පීඩා විඳ වර්ගවාදය පරයා සියලු වර්ගයන්හි මිනිසුන්ගේ සහ ගැහැණුන්ගේ ආදරය දිනාගත් මායා ඇන්ජලෝ උතුරු කැරොලිනා හි පිහිටි සිය නිවසේ දී කෙටි කලක් පැවති හදවත් රෝගී තත්ත්වයකින් පසු පසුගිය 29 වැනි බදාදා ලොව හැර ගියාය. 86 හැවිරිදි මායා, සිය සිරුර හැර ගිය ද ඉතිරි කොට තබා යන දේ තව සියවස් ගණනකින්වත් නො මැකෙනු ඇත. පරම්පරා ගණනකට බලපෑම් කළ සාහිත්‍යයක් ඇය අප අතර තබා යන්නීය. මවක, යහපත් මනුෂ්‍යයෙකු, සාධාරණය-අධ්‍යාපනය හා සමානාත්මතාව උදෙසා සටන් කළ ශක්තිමත් ගැහැණියක පිළබඳ මතකය ද ආදර්ශය ද ඇය අප ට ඉතිරි කොට යන්නීය.

සිය මුළු ජීවිතය පුරා, ඇය ප්‍රබල සහ අපූරු කවි විශාල ප්‍රමාණයක් ලියුවාය. නිළියක ලෙස කටයුතු කළාය. සිනමාවේදිනියක වූවාය. අමෙරිකාවේ උසස්ම පුරවැසි ගෞරවය වන නිදහසේ පදක්කමින් පිදුම් ලැබුවා ය. මැල්කම් එක්ස් ගේ සහ මාර්ටින් ලූතර් කිං ගේ මිතුරියක වූවාය. තරුණ කොටස්වල පටන් කීර්තිමත් චරිතවලට පවා ධෛර්යය, ආදර්ශය දුන්නාය. කැලිප්සෝ ගැයුවාය. ජීවිතයේ දරුණුතම කාල පරිච්ඡේද පසු කළාය. දෙමව්පියන් විසින් අත් හරිනු ලදුව අට හැවිරිදිව සිටිය දී මවගේ පෙම්වතා විසින් දූෂණය කරනු ලදුව එයින් ඇතිවූ කම්පනය නිසා ගොළු වී වසර ගණනක් ගෙවුවාය. වයස 17 දී මවක වූවාය. කුසගින්න ද දුගී බව ද විසින් පෙළනු ලැබුවාය.

සාහිත්‍යයට ඇය දුන් සදාකාලික දායකත්වය වන I Know Why the Caged Bird Sings තුළින් වර්ගවාදය සජීවීකරණය කළ ජිම් ක්‍රෝ නීතියේ ක්‍රෑරත්වය සහ ජාතිවාදය දරදඬු වාග් විලාසයකින් සාක්ෂි සැපයුවාය.

විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය නොලද ද ලොව පුරා විශ්වවිද්‍යාල 30 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් ගෞරව උපාධීන්ගෙන් පිදුම් ලැබුවාය. වසර බොහෝ ගණනක් අමෙරිකාවේ වින්ස්ටන් සලෙම් හි වේක් ෆොරස්ට් විශ්වවිද්‍යාලයේ අමෙරිකානු අධ්‍යාපනය ඉගැන්වූවාය. අඩු තරමින් භාෂා හයක් කතා කළ අතර ඊජිප්තුවේ සහ ඝානා හි පුවත්පත් කිහිපයක් කතුවර ධුරය දැරුවාය.

ඇය ආදරය ලැබුවේ ඈ ලියූ කියූ දේ නිසාමත් නොවේ. ඇය ජීවත් වූ විලාසය නිසාවෙනි.

අප මේ සටහන තබන්නේ මායා ඇන්ජලෝ ස්මරණය කිරීම සඳහා පමණක් නොවේ. ලෝකයේ වෙනත් රටවල් ඇය වැනි මනුෂ්‍යයින්ගෙන් ශක්තියෙන් වර්ගවාදී අගතීන්ගෙන් මිදී මනුෂ්‍යත්වයේ අගය වටහා ගන්නට උත්සාහ දරණ මොහොතක මේ දූපත තුළ වර්ගවාදය හුස්මගැනීම තරම් සාමාන්‍යකරණය වෙමින් තිබීම තුළ ඇගේ ලිවීම්, ඇගේ අදහස් සහ ඇය ජීවත් වූ ආකාරය අප ට වැදගත් වන බැවිනි. අනෙකා පහත් කිරීම මනුෂ්‍යත්වයෙන් කෙතරම් දුර ද යන්න වටහා ගැනීමට ඇගේ සාහිත්‍යය ද ඇගේ භාවිතය ද හැදෑරීම සියලු මිනිසුන්ට වැදගත් වන බැවිනි.


මායා 1970 දී සැන්ෆ්‍රැන්සිස්කෝ වෙරළෙහි ඇවිදිමින්

"මගේ රහස කොහි වෙත්දැයි
රුවැති ගැහැණුන් විස්මයෙන් විමසති
මම සොබාමත් නොවෙමි
මෝස්තර නිරූපිකාවක් බඳු සිරුරකට ද
හිමි කම් නොකියමි
එහෙත් මා මුව විවර කළ විට
මා මුසා බස් කියන්නේ යයි ඔවුහු සිතති
මම මෙසේ කියමි
එය ඇත්තේ මගේ අතේ දුරිනි
උකුළෙහි පරතරයෙනි
පියවරක දුරිනි
දෙතොල වක් වන සැනෙනි
මම ගැහැණියක වෙමි
අසිරිමත් ලෙස
අසිරිමත් ගැහැණිය...
ඒ මම ය."


-මායා ගේ Phenomenal Woman කවියෙන් කොටසක්

******

පහත දැක්වෙන්නේ 2000 වසරේ දී ඔප්රා වින්ෆ්‍රි, මායා සමඟ ඇගේ නිවසේ දී කළ සාකච්ඡාවකින් උපුටා ගැණුනු තෝරාගත් කොටස්වල පරිවර්තනයකි. සම්පූර්ණ සාකච්ඡාව O, The Oprah සඟරාවේ 2000 දෙසැම්බර් කලාපයේ පළ විය.

ඔප්රා: ඔබව දකින කොට අපිට ඔබේ මුළු ඉතිහාසය ම පේනවා.

මායා: ඒක හරි- අප්‍රිකානු - අමෙරිකානු ගැහැණියක් විදිහට, යුදෙව් ගැහැණියක් විදිහට, මුස්ලිම් ගැහැණියක් විදිහට මගේ මුළු ඉතිහාසය ම. මං දැනගෙන හිටිය හැමදේම (සහ මම කියවපු හැම කතාවක්ම) - යහපත්, ශක්තිමත් , කරුණාවන්ත, සහ බලවත් හැම දෙයක් ම මම අරගෙන එනවා. මම එය හැම අවස්ථාවක් තුළට ම අරන් එනවා. කාගෙවත් ජාතිවාදය, ස්ත්‍රී පුරුෂ බව නිසා කරන වෙනස්කම් නැත්නම් වයස නිසා කරන වෙනස්කම්වලින් මගේ ජීවිතේ පටු කරන්න මම ඉඩ දෙන්නෙ නෑ. ඒ වගේ වෙලාවලට මම ගන්නවා පුංචි කුමාරිය පිළිබඳ ස්කැනිඩිනේවියානු කතාව, ඇල්පයින් කඳුවල හයිඩිගෙ කතාව, පර්ල් එස් බක් ගෙ ‘ද ගුඩ් අර්ත්' පොතේ ඕ- ලෑන්ගෙ කතාව- මේ ඔක්කොම ගන්නවා මම. ඉතිං මම කාමරයකට ඇතුළු වෙද්දි මිනිස්සු දන්නවා විශේෂ කෙනෙක් එන බව- හැබැයි එයාල නො දන්න දේ තමයි ඒ තනි කෙනා තුළ තව දෙදාහක් විතර ඉන්න බව!

ඔප්රා: මම දැකල තියෙනවා ජාතිවාදී විහිළුවක් කළ පමණින් ඔබ මිනිස්සුන්ව ගෙදරින් දොට්ට දාන හැටි! ඒ වගේම ඔබ බිංදුවක්වක් අපහසුතාවයට පත්වෙන්නෙ නෑ ඒකෙන් ඒ මුළු කාමරේටම බාධා වුණාට.

මායා: මම විශ්වාස කරන විදිහට ඍණාත්මක ප්‍රකාශයක් කියන්නෙ වස වගේ දෙයක්. ඔබ සහ මා අතර තියෙන මේ වාතය පිරිලා තියෙන්නෙ ශබ්ද සහ රූප වලින්. එහෙම නැත්නම් මම කොහොමද ටී.වී. එක දාලා නිව්යෝර්ක්වල මොකද වෙන්නෙ කියලා දැනගන්නෙ? ඒ කියන්නෙ ශබ්ද සහ රූප වාතයේ තියෙනවා. තදබද වෙලා හිරවෙලා - හරියට වවුල්ලු වගේ. ඒ වගේම ඔප්රා, මට හොඳටම විශ්වාසයි ඍණාත්මක දේවල්වලට යම් බලයක් තියෙනවා කියලා. ඒක සජීවි යි. හැබැයි ඔබ ඒකට ඔබේ හිතට, ගෙදරට, ජීවිතයට ඇතුල් වෙන්න ඉඩ දුන්නොත් එයට පුළුවන් ඔබව යටත් කරගන්න. ඉතිං නපුරු හෝ නො හික්මුණු වචන කිව්වම, තළා පෙළා දැමීම- සමලිංගිකයින් පොඩි පට්ටම් කර දැමීම- වෛරය මතුවීම සිද්ධ වෙනකොට මම මෙහෙම කියනවා. "අරන් යනවා ඕවා මගේ වහළ යටින් එළියට!". ඒ ඍණාත්මක වචන උළුවහුවලට නැගලා ගෙදර බඩුමුට්ටුවලට යනවා. ඊළඟට බලද්දි ඒවා හමටත් කා වදිනවා.

ඔප්රා: ඒ වගේම ඔබ ධනාත්මක ගුණයන් ගැන ඔබ විශ්වාස කරනවා.

මායා: ඔව්. මම විශ්වාස කරනවා


මායා මැල්කම් X සමඟ 1964 දී ඝානා හි දී

ඔප්රා: මම වතාවක් අහල තියෙනවා ඔබ කියනවා 'කෙනෙකුට ආදරය කරන්න ඕනෙ නම් ඔවුන්ව නිදහස් කරන්න' කියලා.

මායා: ඒක හරි. ඒගොල්ලො එක්ක ආදරයේ පටලැවීමෙන් නෙවෙයි- ඒක භයානකයි. ඔබ ඔබේ දරුවන්ට ආදරය කළොත් ඔබ ඔවුන්ගෙ ජීවිත තුළ සදහට ම ඉන්නවා. ඔවුන්ට පාඩුවෙ ඉන්න අරින්න! ඔවුන් වැඩිලා අත්වැරදි කළාවෙ. ඔවුන්ට කියන්න, "ඔයාට පුලුවන් ගෙදර එන්න. මගෙ අත් දෙකයි - කටයි මෙහෙ තියෙනවා." ඔවුන්ට කියන්න, "මම ඔයාට පාඩුවෙ ඉන්න අරින්නයි යන්නෙ. ඔයාට ඕනෙ රොක් සහ රැප් අහන්නද? හරි- මම නම් හිතන්නෙ ඒවා මහ මෝඩ දේවල් කියලා. ඒ වුනාට ඔයා කැමැත්තක් කරගන්න." ඔබ ඇත්තට ම ඔවුන්ට ආදරය කරන කොට, ඔබට ඔවුන්ව අයිති කර ගන්න ඕනෙ වෙන්නෙ නෑ. ඔබ කියන්නෙ නෑ, "මම ඔයාට ආදරෙයි- මට ඕනෙ ඔයා මා එක්ක ඉන්න." කියලා. ස්වභාවයෙන් ම ඔබ කාට හරි ආදරය කරනව නම්, ඔබට හැම නිතරම ඒ අයගෙ මූණ දකින්න ඕනෙ වෙනවා. නමුත් ඒක ආදරයේ කොන්දේසියක් නො විය යුතුයි. මිනිස්සු හුඟක් වෙලාවට ආදරය යි අයිතිවාසිකම යි පටලව ගන්නවා. ඊට පස්සෙ කියනවා, "ඔයා මට ඇත්තටම ආදරෙයි නම් මට කෝල් කරන්න ඕනෙ." කොහොමද ජීවිතේ ගලාගෙන යද්දි ඒක කරන්නෙ? මම ඔබ ගැන නිතරම හිතනවා. ඔබ ගැන හිතන එක හැම තිස්සෙම ශක්තියක් වෙලා තියෙනවා. ඒ වුනාට දුරකතනය මට හරියන එකක් නෙවෙයි.

ඔප්රා: ඔබට පුලුවන් වෙලා තියෙනවද ඒ වගේ ආදරයක් පවත්ව ගන්න- අඩුගානෙ ආදර සම්බන්ධතාවලදිවත්?

මායා: ඒක අමාරු වැඩක්, ඒත් මම කරනවා. මම දන්නෙ නෑ කොහොමද කියලා. මම කාට හරි ආදරය කරනවානම් මම කැමතියි ඔහු මා ළඟ ගැවසෙනවට. මාව රෑ කෑමට එළියට එක්කගෙන යනවට. ඔහු එක්ක ඉඳගෙන ඉර බහිනවා බලන්න. නමුත් ඒක එහෙම නො වෙනව නම් මම ඔහුට ආදරය කරනවා- මම ප්‍රාර්ථනා කරනවා මම බලන ඉර දිහාම ඔහුත් බලන්න කියලා. ආදරය කිරීම ආදරය කරන්නාව වගේම ආදරය ලබන්නාවත් නිදහස් කරනවා. ඒ වගේ ආදරයක් එන්නෙ වයසත් එක්ක. මේ සමහර දේවල් ගැන ප්‍රඥාව ආවෙ මට අවුරුදු 50 ක් 60 ක් වුනාට පස්සෙ.


මායා 2007 දී

ඔප්රා: මතකද ඩොලර් හතක් විතරක් අතේ තිබුණ දවස්?

මායා: සහතිකෙන්ම. බැංකු ගිණුමකුත් නැතුව. මම පුතා එක්ක ග්‍රොසරියට ගිහින් මිනිත්තු දෙකෙන් හදන මස් කෑල්ලක් ගන්නවා කටු ගොඩක් එක්ක. මම මගේ කොටස කන්නෙ නෑ. ගයි (පුතා) කියනවා "අම්මෙ ඔයා මස් කෑල්ලක් කන්නකො..." එතකොට මම කියනවා, "නෑ ඔයා කන්න. මම ටිකකට කලින් කාලයි ඉන්නෙ.". එයා ඒක විශ්වාස කරනවා. රෑට කවුරුහරි මට කෝල් කරලා මෙහෙම කියනවා. "අහන්නකො, මම නිකමට සුපර්මාකට් එක ළඟ නැවතුණා- මම ඔයාගෙ ගේ පහුකරගෙනයි යන්නෙ. සුපර්මාකට් එකේ හැම්බර්ගර් මස් අඩුවට විකුණන්න දාලා තිබුණා. ඉතිං මම ඔයාට ටිකක් ගත්තා. මම ඒක දීගෙන යන්නම්." මගේ මුළු ජීවිතේම ගෙවුණේ ඒ විදිහට.

ඔප්රා: ඉතිං ඔබ ඔබට ලැබුණ දේවල්වලින් ත්‍යාගශීලී වෙන්න ඉගෙන ගත්තා..

මායා: ඔව්. මොකද මට බොහෝ දේ ලැබිලා තියෙනවා. ඒක හරි අපූරුයි. ඒක නො වරදින, සැකයක් නැති යථාර්ථයක්; ඔබට ලැබෙනව නම්, දෙන්න. ඔබ ඉගෙනගන්නවා නම්, උගන්වන්න. ඒ හැර ඒ සම්බන්ධව ඔබට වෙන කරන්න කිසි දෙයක් නෑ.

ඔප්රා: ඔබට දැනෙනවද දැන් ගොඩක් දේවල් කරගන්න අමාරුයි කියලා?

මායා: ලියන එක. ඒක මට එදා ඉඳලාම අමාරුයි, පොත් 20ක් විතර ලිව්වට පස්සෙත්....

ඔප්රා: මම ළඟදි කියෙව්වා අමෙරිකානු පුස්තකාල සංගමයෙ ලැයිස්තුගත කිරීම්වලට අනුව තහනම් කරන්න කියලා වැඩිපුරම ඉල්ලන පොත් 10 අතර Caged Bird තියෙනවා කියලා.

මායා: ඔව්. එය තහනම් කරන්න කියල ඉල්ලන හුඟ දෙනෙක් අඩුතරමින් ඒ පොතේ පිටුවක්වත් කියවපු අය නෙවෙයි.

ඔප්රා: ඇයි ඒගොල්ලන්ට ඒක තහනම් කරන්න ඕනෙ- දූෂණ සිද්ධිය නිසා ද?

මායා: දූෂණ සිද්ධිය තමයි. ඒ වුනත් මම තැනක කියෙව්වා Caged Bird කියවපු තවත් කාන්තාවක් තේරුම් අරන් තියෙනවා තමන් තනිවෙලා නෑ කියලා. මම හිතන්නෙ සමහර අවස්ථාවල Caged Bird ජීවිත ගලවගෙන තියෙනවා. ජීවිතේ ගූණාත්මක භාවය නෙවෙයි- ඇත්තටම ජීවිතේ! ඒකයි ඒකෙ වැදගත්කම. මට තරුණ ගැහැණුන්ගෙන් සහ මිනිස්සු ලියුම් එවනවා. මට පුලුවන් කම තියෙනවා එයාලට මෙහෙම කියන්න. "ඔබට දූෂණයට ලක්වුනාට පස්සෙත් පවතින්න පුලුවන්. ඔබට එය කවදාවත් අමතක වෙන්නෙ නෑ- එහෙම දෙයක් හිතන්නවත් එපා. ඒත් ඔබට පුලුවන් ජීවත් වෙන්න- ඉදරියට යන්න."


1970, I Know Why the Caged Bird Sings ප්‍රකාශයට පත් වූ දිනවල

ඔප්රා: ඔබ පෙන්වලා තියෙනවා ඔබට ජීවිතයෙ ඉදිරියට යන්න පුලුවන් කියලා- ඒකත් ඉතාම සුන්දර විදිහකට. ඒක තමයි ඔබ සහ මම මිනිසුන් තුළ අගය කරන අනෙක් ගුණාංගය: ජීවත් වීමේ හැකියාව, පිළිගැනීම සහ සුන්දර බව. මොකද සුන්දරත්වය කියන්නෙ ඕනෙම වෙලාවක සොයා ගත හැකි දෙයක්.

මායා: ඒක හරියට බොන්න පුලුවන් පිරිසිදු වතුර තියෙන විලක් ඔබේ දොරට එහායින් එළියෙ තියෙනවා වගේ. ඔබට තිබහයි. නමුත් ඔබ ඇතුළට වෙලා පිපාසයෙන් මැරෙනවා.

******


"නීග්‍රෝවෙකු වීම යනු භයානක දෙයක් වූ අතර මට මගේ ජීවිතය පිළිබඳ කිසිදු පාලනයක් නොවීය. තරුණව සිටීම ක්‍රෑර දෙයක් විය. කිසිදු විරෝධයක් දැක්වීමකින් තොරව නිශ්චලව හිඳගෙන මගේ පැහැයට එරෙහිව කෙරුණු අපවාදවලට සවන් දීමට ය මා පුහුණු කර ලැබ තිබුණේ. හරි නම් අප සියලු දෙනාම මිය යා යුතු විය. මට දැණුනේ එකා පිට එකා වැටී අප මිය යනු දැකීමට මා කැමති බවය. මසින් තැණුනු පිරමීඩයක්...! පුළුල් පාදමක් ලෙස අඩියට ම සුදු හාදයින්.. ඊළඟට සිය අමන කෙටේරි, කූඩාරම්, ගිවිසුම් සමග රතු ඉන්දියානුවන්... ඒ මත තම කොසු, කෑම වට්ටෝරු සහ රෙදි උර සමඟ ආධ්‍යාත්මික දේ මුවින් වගුරුවන නීග්‍රෝකාරයින්... ඕලන්ද ළමයින් සිය ලී සපත්තු තුළ පැකිළෙමින් බෙලි කඩා ගත යුතුය. 1803 ලුසියානාව මිල දී ගැනීමේ දී මරණය තෙක් ප්‍රංශකාරයින්ගේ හුස්ම හිර වන විට සිය ඌරු වලිග කොණ්ඩත් සමඟම චීනුන්ව සේද පණුවන් විසින් කා දැමිය යුතුය."
-මායා ඇන්ජලෝ, I Know Why the Caged Bird Sings


සිංහලට පරිවර්තනය වූ මායා ගේ කවි සහ සටහන් කිහිපයක්-

Still I Rise| එහෙත් මම නැගිටිමි
මිලියනයක් මිනිසුන්ගේ පෙළපාළියේ කවිය
ඔවුහු ගෙදර ගියහ.
ත්‍යාගශීලි බව

බූන්දි වැ.දෙ.



මේ බූන්දිය ඔබේ මූණු පොතට එක් කරන්න | Share this Boondi on Facebook
Related Posts with Thumbnails